Hakediş Nasıl Hesaplanır? Dönem ve Kümülatif Hesap Örneği
Ozi Dijital ·
Hakediş, yüklenicinin belirli bir dönemde gerçekleştirdiği işin sözleşme birim fiyatlarıyla bedele çevrilmesidir. Hesabın temelinde gerçekleşen miktar ile birim fiyat vardır; ancak her dönemde işin başından bugüne yapılanlar da izlenmelidir. Aşağıdaki sayılar hesap mantığını açıklayan örneklerdir. Kesintiler, vergiler, avans, fiyat farkı ve teminat gibi kalemler sözleşmeye ve mevzuata göre değiştiği için kendi dosyanızdaki esasları ayrıca kontrol edin.
1. İmalat tutarı: miktar × birim fiyat
Bir pozun tutarı, o pozda gerçekleşen miktarın sözleşmedeki birim fiyatla çarpılmasıyla bulunur. Örneğin 150 m² duvar boyası için birim fiyat 80 TL/m² ise tutar 150 × 80 = 12.000 TL olur. Miktar ile birim aynı cinsten olmalıdır; metrekare ile fiyatlanan işte metre veya adet kullanılmamalıdır.
Her poz kendi satırında hesaplanır, sonra satır tutarları toplanır. Farklı pozların miktarlarını birbirine eklemek anlamlı değildir; yalnızca tutarlar toplanır.
2. Kümülatif miktar ve önceki dönem
İşin başlangıcından bu döneme kadar gerçekleşen toplam miktara kümülatif miktar denir. Bu dönemin miktarı, kümülatif miktardan önceki dönemlerde ödenen miktar çıkarılarak bulunur. Örnek: boya işinde birinci dönemde 150 m², ikinci dönemde toplam 400 m² gerçekleşmişse ikinci dönemin miktarı 400 − 150 = 250 m² olur.
Bu fark hesabı yapılmadığında aynı miktar iki kez ödenmiş gibi görünebilir. Bu nedenle her dönemde önceki hakedişteki kümülatif miktarı kaynak belgeyle karşılaştırın.
3. Dönem tutarını bulun
Önceki örneğe devam edelim: ikinci dönemde 250 m² boya için tutar 250 × 80 = 20.000 TL’dir. Aynı dönemde 10 m³ beton için birim fiyat 3.000 TL/m³ ise bu kalem 30.000 TL olur. Dönemin imalat toplamı 20.000 + 30.000 = 50.000 TL olarak bulunur.
Kümülatif tutar da aynı mantıkla izlenir: birinci dönem toplamı 12.000 TL ise ikinci dönem sonunda işin başından beri gerçekleşen imalat tutarı 12.000 + 50.000 = 62.000 TL olur.
4. Kesinti ve ek kalemlerde sözleşmeyi esas alın
İmalat tutarından sonra uygulanacak vergi, kesinti, avans mahsubu, fiyat farkı veya teminat gibi kalemlerin oranı ve sırası işin türüne, sözleşmeye ve geçerli mevzuata bağlıdır. Bu rehber belirli bir oran vermez; kendi sözleşmenizdeki hesap sırasını esas alın.
Programda veya tabloda bu kalemleri kullanıyorsanız, ilk hakedişi elle hesaplanan küçük bir örnekle karşılaştırarak sırayı doğrulayın.
5. Hakedişi metraj ve yeşil defterle ilişkilendirin
Hakedişteki miktar bir tahmin değil, ölçüye dayanan gerçekleşmedir. Bu yüzden her pozun miktarı metraj cetveline, oradan da ölçü kayıtlarına ulaşabilmelidir. Hakediş sonradan itiraz veya kontrol konusu olduğunda miktarın nereden geldiğini gösterebilmek zaman kazandırır.
Metraj360 Pro’yu değerlendirirken bu rehberdeki iki dönemlik örneği deneme projesine girip önceki dönem, bu dönem ve kümülatif sütunlarını elle bulduğunuz sonuçlarla karşılaştırabilirsiniz.
Uygulama kontrol listeniz
- Her poz için miktar ve birim fiyatın birimini eşleştirin.
- Önceki dönem kümülatifini kaynak belgeyle kontrol edin.
- Bu dönem miktarını kümülatiften önceki miktarı çıkararak bulun.
- Kesinti ve vergi sırasını kendi sözleşmenizden doğrulayın.
- Hakediş miktarlarının metraj kaydına ulaştığını denetleyin.
Metraj360 Pro ekranlarını inceleyin
Yaklaşık maliyet, metraj, hakediş ve kesin hesap süreçlerini tek bir web tabanlı platformda toplar.